Na ratunek kreatywnym

W ostatnim wpisie chwaliłem się jak to gorliwie czytam wszelakie regulaminy.

Że niby wszystko to w imię dobrze pojętego, zawodowego samorozwoju.

Brzmi to baaaardzo górnolotnie więc zdradzę, że mam mam też drugi, ukryty motyw.

Otóż lubię „humor regulaminowy” 😁.

Czasami w regulaminach trafiam na takie perełki, że nie mogę się nie uśmiechnąć pod nosem.

Zacytuję ulubiony:

„Nabywając bilet uczestnik zwalnia organizatora ze wszelkiej odpowiedzialności i wchodzi na teren obiektu na własną odpowiedzialność oraz bez prawa do roszczeń i pozwania organizatora za jakiekolwiek szkody na osobie i w mieniu”.

To z regulaminu papugarnii. Papugi to w końcu bardzo drapieżne ptaki 😉.

Dzisiaj jednak będzie mało z humoru, bo będę pisał o rzeczach ważnych.

Na co musisz uważać organizując konkurs z nagrodami, żeby ktoś Ci tego dobrego humoru nie popsuł…

Konkurs z nagrodami a klauzule abuzywne (niedozwolone)

Myślę, że już dość powszechną wiedzą jest, że w prawnych relacjach B2C nie wszystkie chwyty są dozwolone.

Właściwie to z konsumentami trzeba postępować jak z jajem.

Praktycznie każdą wątpliwą klauzulę umowną Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpisał do rejestru klauzul niedozwolonych (zwanych przez prawników elegancko „klauzulami abuzywnymi”).

Biada Ci jeżeli z takiej klauzuli skorzystasz w umowie z konsumentem!

A jak się sprawa ma z regulaminami?

W końcu to zazwyczaj KONSUMENT kupuje produkt, a następnie to KONSUMENT uczestniczy w konkursie.

Załóżmy, że chcesz w regulaminie zastrzec właściwość miejscową sądu.

Po co?

Bo jak komuś nie podobają się wyniki konkursu to może równie dobrze pozwać organizatora.

Ok, byle przed sąd, gdzie Twoja agencja marketingowa ma siedzibę, a nie …. na drugim końcu Polski!

O tym dlaczego wybór sądu jest ważny napisałem tu.

W mojej ocenie ta zupełna „klasyka” postanowień umownych sprawdza się również w regulaminach.

Dlatego być może chciałbyś mieć w swoim regulaminie taką oto klauzulę:

Wpisałeś? Dobrze 😃.

No to zobaczmy teraz do Rejestru Klauzul Niedozwolonych:

A więc jest to klauzula zabroniona!!!

Czyżbym źle Ci doradzał z tą właściwością miejscową?

Czy regulamin konkursu jest wzorcem umownym?

Muszę wyjaśnić jedną rzecz:

UOKiK nie tworzy rejestru klauzul niedozwolonych na podstawie własnego „widzimisię”.

Do bazy abuzywnych postanowień umownych trafiają tylko te klauzule, które Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za takowe uzna.

Czyli przykładowo agencja marketingowa zostaje pozwana przez organizację konsumencką i Sąd bada czy w umowie było naruszenie praw konsumentów.

Tylko czy regulamin konkursu z nagrodami jest rodzajem (wzorcem) umowy?

W końcu w tym poście rozpisywałem się jak to regulamin jest częścią tzw. „przyrzeczenia publicznego”.

I tak przykładowo w wyroku VI ACa 291/11 Sąd uznał, że „regulamin konkursu „Jazda próbna po nagrodę” stanowi wzorzec umowy, a jego postanowienia mogą być oceniane w kontekście ich abuzywności„.

Czyli jednak regulamin konkursu skierowany do konsumentów będzie oceniany jak umowa z konsumentem?

Konkurs z nagrodami to przyrzeczenie publiczne a nie umowa

Orzeczenia sądów mają to do siebie, że czasami się zmieniają.

W końcu wyroki wydają ludzie, a ludzie mają różne poglądy i doświadczenia.

I to jest według mnie ok, dobre prawo to takie które poddaje się interpretacji.

W najnowszych orzeczeniach sądy konsekwentnie przyjmują, że wzór regulaminu konkursu nie jest wzorcem umownym.

Co zatem z moim przykładem o zastrzeżeniu właściwości miejscowej sądu?

W sprawie z 2013 roku Sąd Apelacyjny odmówił uznania za niedozwolony zapis, że  „Wszelkie spory wynikłe z tytułu wykonania zobowiązań związanych z niniejszym konkursem będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby organizatora”.

Kropkę nad „i” postanowił Sąd Najwyższy w wyroku I CSK 40/14, gdzie rozprawił się ze wszystkimi „prawniczymi rozterkami”.

Oszczędzę Ci lektury tego wyroku (chociaż dla mnie jest on arcy ciekawy 😉) i poniżej wyjaśniam „co i jak”:

• konkurs z nagrodami, który został ogłoszony w Internecie jest przyrzeczeniem publicznym
• nawet jeżeli uczestnik konkursu musi coś kupić od osoby trzeciej to  ciągle jest przyrzeczenie publiczne
• rozbudowany regulamin konkursu nie staje się wzorcem umowy
• do regulaminów konkursów nie stosuje się ograniczeń związanych z klauzulami niedozwolonymi, bo jego ich akceptacja nie prowadzi do zawarcia umowy.

Jeżeli więc organizujesz konkurs z nagrodami to nie musisz stawać na głowie, a żeby Twój regulamin pod względem prawny był „czysty jak łza”. Stosuj rozsądne, przemyślane klauzule, ale pamiętaj też o odpowiednim zabezpieczeniu interesu Twojej agencji marketingowej jako organizatora.

Potrzebujesz sprawdzonego wzoru?

Brak czasu na czytanie?

Zobacz także:

• Regulamin konkursu a prawa autorskie – Odpowiednio przygotowany regulamin konkursu to klucz do skutecznego nabycia praw autorskich od jego laureata. A o wpadkę raczej łatwo, bo…
• Konkurs z nagrodami (wzór) – Organizujesz konkurs dla klienta? Zadbaj żeby wykorzystywany przez Ciebie wzór regulaminu konkursu zawierał pięć kluczowych klauzul.

Podziękowania dla:

• Photo by Clément Falize on Unsplash

Nie będę się TEGO wypierać.

Namiętnie czytam wszelkiej maści regulaminy 😁.

Być może ktoś, gdzieś, właśnie TERAZ wypełnia jakiś, pisany na kolanie, wzór regulaminu konkursu z myślą:

„I tak nikt tego nie czyta„

Ja czytam 😃.

Nie ważne czy jest to krótki regulamin promocji fasoli w puszkach czy przydługaśny regulamin konkursu jakiegoś operatora telefonii mobilnej.

Przeczytam nawet regulamin parku narodowego przed wejściem do lasu!

I bez znaczenia jest, że żona mnie wtedy pospiesza. Jak kocha to poczeka.

Po co to robię?

Bo czasami wpadam na jakąś fajną klauzulę, dobrze zredagowane zdanie, albo dobrą sekwencję paragrafów.

Wtedy kiwam z aprobatą głową, staram się zapamiętać albo nawet robię zdjęcie.

Może to wydawać się dziwactwem (kogo ja oszukuję: to JEST dziwactwem), ale w ten sposób rozwijam własny prawniczy warsztat.

Nie da się nauczyć konstruowania regulaminów inaczej niż poprzez ich czytanie.

Bo raczej wskazówek jak przygotować wzór regulaminu konkursu nie dadzą nam dość skromne przepisy…

Czym jest konkurs (dla prawnika 😉)

W naszym rodzimym kodeksie cywilnym znajduje się dział o niezbyt porywającym tytule „przyrzeczenie publiczne”.

W tych przepisach nie chodzi  bynajmniej o to co politycy publicznie nam przyrzekają w trakcie kampanii wyborczej.

Chociaż tak „na czuja” to właśnie powinien być instrument prawny, żeby ich z tych obiecanek rozliczyć, prawda?

No coż,  Sąd Najwyższy w latach 90 uznał, że tymi przepisami tego zrobić się nie da (a chodziło o sławetne sto milionów Lecha Wałęsy).

Do czego może Ci więc posłużyć art. 919 kodeksu cywilnego?

Brzmi on tak:

„Kto przez ogłoszenie publiczne przyrzekł nagrodę za wykonanie oznaczonej czynności, obowiązany jest przyrzeczenia dotrzymać”.

To jest właśnie podstawa prawna do zorganizowania konkursu.

Musisz obiecać uczestnikom, że „za najlepsze dzieło lub za najlepszą czynność” otrzymają nagrodę.

Przedkładając to na ludzki język:

kup produkt, wyślij mi pomysł na np: hasło reklamowe, a być okaże się ono być najlepsze (wedle komisji konkursowej) i wygrasz nagrodę.

W kodeksie cywilnym są jeszcze dwa krótkie artykuły dotyczące nagrody, ale generalnie to jest wszystko.

Spodziewałeś się szczegółowych przepisów, które regulują co w konkursie wolno, a czego nie?

Nie ma takich 😃.

Nawet w zakresie regulaminu nie ma prawnego obowiązku jego sporządzenia!

Wzór regulaminu konkursu to jednak bardzo przydatny dokument, o który warto zadbać. O tym za chwilę 😃.

Czy jest Ci potrzebny wzór regulaminu konkursu?

Krótko: NIE (chyba że konkurs jest w mediach społecznościowych, o czym niedługo napiszę).

Nie ma przepisu, z którego wynika, że organizując konkurs koniecznie musisz mieć regulamin.

Nie jest zatem tak, że Twojej agencji marketingowej UOKiK „przysoli” zaraz jakąś karą jeżeli takiego regulaminu nie będziesz posiadać.

Natomiast dobry wzór regulaminu konkursu to jest coś co może Ci się przydać.

Powody zasadniczo są dwa.

Pierwszy jest dość prosty: ludzie zgłaszając się do konkursu oczekują regulaminu.

Być może niekoniecznie go wnikliwie czytają, ale oczekują że taki będzie, bo ten dokument jest społecznym dowodem wiarygodności organizatora.

Drugim powodem też Cię nie zaskoczę: w regulaminie konkursu można umieścić masę przydatnych zapisów!

#1 Wybierz prawo właściwe

O wyborze prawa właściwego w kontekście umów pisałem już tutaj.

Pamiętaj, że regulamin napisany w języku polskim nie oznacza AUTOMATYCZNIE, że stosuje się do niego polskie prawo.

Wiele zależy od kontekstu w jakim został opublikowany oraz targetu do jakiego został skierowany.

Po co w ogóle wdawać się w takie dyskusje? Twój wzór regulaminu konkursu powinien od razu przeciąć te spekulacje!

Przykładowa klauzula:

Prawem właściwym dla wszelkich stosunków prawnych powstałych w związku z organizowaniem i uczestnictwem w konkursie jest prawo polskie.

#2 Określ kto może być uczestnikiem konkursu

Organizując konkurs szybko natrafisz na przypadek, w którym Twoim targetem są nie tylko dorośli, ale także nastolatkowie.

W przypadku osób po „osiemnastce” sprawa jest prosta: w świetle prawa są pełnoletni i mogą samodzielnie wyrazić zgodę na uczestnictwo w konkursie.

Nieco inaczej jest w przypadku osób, które mają mniej niż 18 lat, ale ukończyli już 13 lat.

Taka osoba posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych, a zatem może działać sama (np: zapisać się do konkursu), ale potrzebuje zgodę „zatwierdzającą” swojego rodzica.

O tym jak rodzic powinien udzielić takiej zgody szczegółowo opisałem na przykładzie młodego grafika w tym poście.

Przykładowa klauzula:

Uczestnikiem konkursu („UCZESTNIK”) może być tylko osoba fizyczna, która jednocześnie:
a. ukończyła osiemnaście (18) lat i posiada pełną zdolność do czynności prawnych lub ukończyła trzynaście (13) lat i posiada zgodę swojego opiekuna prawnego na uczestnictwo w konkursie.
b. zapoznała się z brzmieniem regulaminu i zaakceptowała jego treść;
c. spełniła Warunki Uczestnictwa;
d. wyraziła zgodę na przetwarzanie jej danych osobowych na zasadach określonych w regulaminie lub jej opiekun prawny wyraził zgodę na przetwarzanie tych danych.

#3 Określ kto z konkursu jest wyłączony

Nie we wszystkich konkursach stawką jest para nowych skarpetek i paczka chipsów 😉.

Tam gdzie nagrody rzeczowe przedstawiają istotną wartość (samochody, mieszkania etc.) należy zadbać, aby wzór regulaminu konkursu wyłączał pewną grupę osób z uczestnictwa.

Wiesz, chodzi o to żeby nie okazało się, że trzy konkursy z rzędu wygrała mama pewnej Pani z komisji konkursowej 😁.

Jeżeli o to nie zadbasz, a taka osoba faktycznie wygra (przez przypadek czy w sposób zupełnie „ustawiony”) to nie za bardzo jest wyjście: nagrodę trzeba wydać.

Przykładowa klauzula:

1. W konkursie nie mogą brać udziału:
a. osoby pozostające w stosunku zlecenia, pracy, wolontariatu, a także pełniące funkcje w organach oraz świadczące pracę lub usługi na podstawie innego stosunku prawnego na rzecz ORGANIZATORA lub SPONSORA;
b. osoby będąca członkami KOMISJI KONKURSOWEJ lub KOMISJI REKLAMACYJNEJ;
c. wstępni, zstępni, rodzeństwo, małżonkowie, rodzice każdego z małżonków, a także osoby pozostające we wspólnym pożyciu lub prowadzące wspólne gospodarstwo domowe ze wskazanymi powyżej osobami.
(dalej „Osoby Wykluczone z Konkursu”).

#4 Określ prawny charakter materiałów reklamowych

Konkursom zazwyczaj towarzyszą wszelkiego rodzaju banery, ulotki, plakaty, promocyjne opakowania czy spoty.

Przy tej okazji może nasunąć Ci się pytanie: czy materiały reklamowe również są częścią prawnych regulacji konkursu?

Z tym zagadnieniem mierzył się Sąd Apelacyjny w Warszawie i doszedł do takiego wniosku:

„Reklama mająca na celu zachęcenie do dokonania zakupu reklamowanego towaru lub usługi, nie ma charakteru przyrzeczenia publicznego – nie występuje tu element jednostronnego zobowiązania podmiotu reklamującego się” (zobacz VI ACa 440/16)

Żeby jednak mieć całkowitą pewność, że pierwsze skrzypce będzie zawsze grać regulamin konkursu umieść o tym informację na materiałach reklamowych.

Przykład noty prawnej:

„Konkurs organizowany jest na podstawie regulaminu dostępnego pod adresem www…….”

Przykładowa klauzula:

„Materiały reklamowe stworzone na potrzeby promocji konkursu mają charakter informacyjny. W przypadku występowania różnic w brzmieniu materiałów reklamowych i regulaminu za wiążące uważa się brzmienie regulaminu”.

#5 Zastrzeż możliwe zmiany regulaminu albo odwołanie konkursu

Stara mądrość ludowa mówi „spodziewaj się niespodziewanego”.

Być może w trakcie prowadzenia konkursu pojawi się jakaś okoliczność, która postawi całe przedsięwzięcie na głowie.

Albo w regulaminie znajduje się luka, którą jakiś zgrywus bezwzględnie wykorzystał 😉.

W każdym razie dobrze jest mieć możliwość zmiany kilku detali, albo nawet odwołania całego konkursu.

Dobra wiadomość jest taka, że akurat tę kwestię przewiduje ta wspomniana na początku mizerna garstka przepisów:

Art. 919. [Przyrzeczenie publiczne]
§ 2. Jeżeli w przyrzeczeniu nie był oznaczony termin wykonania czynności ani nie było zastrzeżenia, że przyrzeczenie jest nieodwołalne, przyrzekający może je odwołać. Odwołanie powinno nastąpić przez ogłoszenie publiczne w taki sam sposób, w jaki było uczynione przyrzeczenie. Odwołanie jest bezskuteczne względem osoby, która wcześniej czynność wykonała.

Zwracam Ci uwagę, że wszystkie zmiany czy odwołanie konkursu nie wywrze skutku w stosunku to tych uczestników, którzy przesłali już swoje zgłoszenia. Mleko się wylało i tyle.

Przykładowa klauzula:

„1.ORGANIZATOR może w każdym czasie zmienić treść regulaminu.

2.Zmiany regulaminu uważa się za dokonane z chwilą ich opublikowania na Stronie Konkursowej.

3.Do zgłoszeń konkursowych dokonanych przez UCZESTNIKÓW przed zmianą regulaminu, stosuje się regulamin w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia.”

Potrzebujesz sprawdzonego wzoru ?

Brak czasu na czytanie?

Zobacz także:

• Regulamin Youtube cz.1 – Twoja agencja reklamowa chce tworzyć treści, ale nie wie youtube kocha, lubi, szanuje? Sprawdź najpierw regulamin youtube i co stoi w nim napisane…
• Regulamin Youtube cz.2 – Chcesz “puścić” reklamę na Youtube Ads albo zorganizować na tej platformie konkurs? Sprawdź najpierw co na to warunki korzystania z youtube.

Podziękowania dla:

• Photo by Nathan Bingle on Unsplash